Lazer Kaynakta Sıçrama Sorunu Neden Oluşur?

Lazer kaynak teknolojisi; yüksek hız, düşük ısı girdisi ve temiz kaynak dikişi avantajlarıyla modern üretim tesislerinin vazgeçilmezlerinden biridir. Ancak uygulamada en sık karşılaşılan problemlerden biri lazer kaynakta sıçrama sorunudur. Kaynak sırasında oluşan metal sıçramaları, hem görsel kaliteyi düşürür hem de ekipman ömrünü ciddi şekilde kısaltabilir.

Birçok işletme sıçramayı yalnızca “makinenin doğası” olarak görse de, gerçekte sıçrama yanlış ayarlar, hatalı sarf malzemeleri veya uyumsuz ekipmanlardan kaynaklanır. Bu yazıda lazer kaynakta sıçrama neden oluşur, hangi faktörler bunu tetikler ve nasıl minimuma indirilebilir tüm detaylarıyla ele alıyoruz.

Lazer Kaynakta Sıçrama Nedir?

Sıçrama; kaynak sırasında eriyen metalin, kaynak banyosundan kontrolsüz şekilde dışarı fırlaması durumudur. Bu metal parçacıkları:

• Kaynak dikişi çevresine yapışır.

• Fiber lenslere ve koruma camlarına zarar verir.

• Torç ucunda birikme yapar.

• Sonradan temizlik ve taşlama ihtiyacı doğurur.

Özellikle el tipi lazer kaynak makinelerinde, sıçrama problemi ayar hataları nedeniyle daha sık görülür.

Lazer Kaynakta Sıçrama Sorununun Temel Nedenleri

Yanlış Lazer Güç Ayarı

Lazer gücü, kaynak banyosunun kontrolünü doğrudan etkiler. Aşırı yüksek güç kullanıldığında metal ani şekilde buharlaşır ve bu da sıçramaya neden olur.

• İnce malzemede yüksek güç

• Düşük hızda aşırı enerji girişi

• Malzemeye uygun olmayan watt seçimi

Çözüm: Malzeme kalınlığına uygun lazer gücü seçilmeli, test kaynakları ile ideal ayar bulunmalıdır.

Uygunsuz Tel Besleme Ünitesi Kullanımı

Lazer kaynakta tel besleme ünitesi, kaynak banyosunun stabilitesini sağlar. Telin:

• Düzgün ilerlememesi

• Yanlış hızda beslenmesi

• Tel çapının uygunsuz olması

sıçrama riskini ciddi şekilde artırır.

Lazer Kaynak Torcunun Kalitesiz veya Uyumsuz Olması

Kaynak torcu; lazer ışınının, telin ve gazın birleştiği en kritik noktadır. Düşük kaliteli veya yanlış seçilmiş lazer kaynak torçları:

• Işını doğru odaklayamaz.

• Gaz dağılımını bozar.

• Telin banyoya yanlış açıyla girmesine neden olur.

Bu da sıçramayı kaçınılmaz hale getirir.

Fiber Optik Lenslerin Kirli veya Hasarlı Olması

Lazer kaynakta kullanılan fiber optik lensler, ışının stabil şekilde iletilmesini sağlar. Kirli, çizilmiş veya ömrünü doldurmuş lensler:

• Lazer ışınının dağılmasına,

• Düzensiz enerji yoğunluğuna,

• Kaynak banyosunda kontrol kaybına

neden olur.

Yanlış Odak Mesafesi (Fokus Ayarı)

Odak noktası, lazer kaynakta sıçramayı belirleyen en kritik parametrelerden biridir. Odak:

• Fazla yukarıda ise metal sıçrar.

• Fazla aşağıda ise kaynak dikişi kontrolsüz olur.

Odak ayarı, kullanılan torç ve lens ile tam uyumlu olmalıdır.

Gaz Türü ve Gaz Basıncı Hataları

Kaynak gazı; eriyen metalin korunmasını ve sıçramanın kontrol altına alınmasını sağlar. Yanlış gaz seçimi veya hatalı basınç ayarı:

• Kaynak banyosunun dengesini bozar.

• Metalin oksitlenmesine yol açar.

• Sıçramayı artırır.

Genellikle argon veya argon karışımları tercih edilir.

El Tipi Lazer Kaynak Makinelerinde Sıçrama Neden Daha Fazla Görülür?

El tipi lazer kaynak makineleri operatör kontrollü olduğu için:

• El açısı değişebilir

• Kaynak hızı sabit tutulamayabilir

• Odak mesafesi sık değişir

Bu da sıçrama riskini artırır. Özellikle Raycus el tipi kaynak üniteleri gibi güçlü sistemlerde doğru ayar yapılmadığında sıçrama kaçınılmaz olur.

Sıçramanın Ekipmanlara Verdiği Zararlar

Lazer kaynakta sıçrama yalnızca estetik bir problem değildir. Uzun vadede:

• Fiber lenslerin ömrü kısalır.

• Koruma camları daha sık değişir.

• Torç ucu deformasyona uğrar.

• Bakım ve duruş süreleri artar.

Bu da işletme maliyetlerini ciddi şekilde yükseltir.

Lazer Kaynakta Sıçramayı Azaltmak İçin Pratik Çözümler

Doğru Sarf Malzemesi Seçimi

Kaliteli lens, torç ve tel besleme ekipmanları sıçramayı doğrudan azaltır.

Ayarların Malzemeye Göre Yapılması

Her malzeme için tek ayar yoktur. Çelik, paslanmaz ve alüminyum farklı parametreler ister.

Düzenli Optik Temizlik

Lens ve koruma camları düzenli olarak temizlenmelidir.

Otomasyon ve Robotik Sistemlerin Avantajı

Robotik lazer kaynak ve cobot sistemlerinde:

• Odak sabittir.

• Hız ve açı kontrol altındadır.

• Sıçrama minimum seviyeye iner.

Sıçrama Bir Kader Değildir

Lazer kaynakta sıçrama sorunu; doğru ekipman, doğru ayarlar ve kaliteli sarf malzemeleriyle büyük ölçüde önlenebilir. Sıçramayı azaltmak yalnızca kaynak dikişi kalitesini değil, aynı zamanda makine ömrünü ve üretim verimliliğini de artırır.

Pi Lazer Teknolojileri, lazer kaynak torçları, fiber optik lensler, tel besleme üniteleri ve güç sistemleriyle işletmelere daha temiz, daha stabil ve daha ekonomik kaynak çözümleri sunar.